Schermen. Ik heb er iets mee. Of het nu om een telefoon, een mp3-speler of een camera gaat, ik wil een scherm zonder krassen. Krassen zijn lelijk. Krassen leiden af. Helaas blijk ik krassen aan te trekken. Amper uit de doos schampte ik met mijn nieuwe telefoon langs een muur. Een ijsbaan na een dag schaatsen, dat was de uitwerking van structuurverf op het tere scherm.

Van de zomer kocht ik een handheld. Zittend in de tuin klapte ik het kleinood open, trok de stift uit de behuizing en schreef op het scherm. Een aanraakpen heeft een bolletje van zacht plastic, dat speciaal is bedoeld voor het kwetsbare aanraakscherm. Toch? Een windvlaag voerde wat fijn stof aan en veranderde de stift in een graveerpen. Die eerste tekst, die staat er vandaag nog steeds. Zelfs als je de batterijen eruit haalt.

Een kennis met dezelfde handheld gebruikt gewoon een ballpoint. Ik waarschuwde hem, vertelde vol vuur over kwetsbare aanraakschermen en krassende ballpoints. Na enig schouderophalen legde hij de pen neer en ging met zijn vingernagel verder. Het moet aan mij liggen, want zelfs na maanden is zijn scherm als een rimpelloze vijver.

Gelukkig ben ik niet de enige met krasvrees. Er is een levendige handel in tubetjes polijstmiddel en plastic beschermlaagjes. En dan die beschermhoesjes. Door onze angst voor krassen, gaan de meest prachtig vormgegeven en peperdure gadgets een levenlang gehuld in afgrijselijke en vooral saaie hoesjes. Feitelijk zie je nooit hoe mooi die apparaatjes zijn, nou ja, als je ze net hebt gekocht. Tussen doos en beschermhoes in, zeg maar.

En waar doen wij het allemaal voor? Na hooguit een jaar of twee kopen wij nieuw speelgoed, en belanden de afdankertjes op Martkplaats en Ebay. Voor een luttel bedrag doen wij apparaatjes van de hand die er nog fonkelnieuw uitzien: we hebben ze gekoesterd voor de nieuwe eigenaar.

Gelukkig bestaat er een betere oplossing. Sinds kort maak ik mij niet meer druk om krassen. En het is heel raar: sinds die tijd heb ik geen kras meer gezien! Een zakcamera, mijn nieuwe telefoon, ik ga er behoorlijk onvoorzichtig mee om. Ze zitten los en zonder beschermhoes in mijn jaszak, samen met kras uitlokkende voorwerpen zoals sleutels, een zakmesje, een metalen pennetje en kleingeld. Het resultaat? Geen enkele kras. Helemaal niets! Dat is best wel kras.

En dat alleen maar omdat er een vage cirkel op de vooruit zichtbaar was (de afdruk van de zuignap), en jij dacht dat niemand op het idee zou komen dat er wel eens een navigatiesysteem in het dashboardkastje zou kunnen liggen. Kan een navigatiesysteem voor nog meer verassingen zorgen? Jazeker!

Steeds vaker zit een navigatiesysteem standaard in een nieuwe auto ingebouwd en de nieuwste generatie kan meer dan jou naar een bestemming brengen. Ze houden ook een ‘broodkruimelspoor’ bij. Een wat? Het apparaat laat niet alleen zien waar jij je bevindt, de gegevens over jouw positie worden meteen ook in het geheugen opgeslagen. Zo ontstaat een heel spoor. Jouw spoor.

Dat kan heel handig zijn. Zo kun je achteraf precies zien wanneer je waar bent geweest, en hoe je daar bent gekomen. Zelfs als je drie keer over de rotonde rijdt en vijf keer de verkeerde afslag neemt, is dat later allemaal terug te zien. Zo’n spoor is ook erg handig als je op de terugweg exact dezelfde route wilt volgens als op de heenweg, zoals in een donker bos met onverharde wegen die het navigatiesysteem niet eens kent.

Heel handig dus. Tenzij je minder goede bedoelingen hebt. Lees: als je iets te verbergen hebt. Bijvoorbeeld als iedereen denkt dat je naar je werk bent, maar je al jarenlang op woensdagmorgen stiekem heel ergens anders heenrijdt. Of je hebt een streng dieet en heel toevallig loopt jouw spoor dagelijks langs de McDonalds. Niet over de doorgaande weg, maar via de McDrive.

Zo kan het gebeuren dat een overvaller netjes al zijn sporen uitwist, maar niet aan het navigatiesysteem in de vluchtauto denkt. En in het geheugen van dat apparaat staat tot op de seconde nauwkeurig waar hij allemaal is geweest. Zelf het hobbelige bospad waar hij ergens in de buurt zijn buit heeft verstopt. Misschien is hij even langs huis gereden omdat hij zijn bivakmuts is vergeten, of heeft hij zijn maten netjes thuis afgezet.

Een navigatiesysteem weet alles. De overvaller kan alleen nog proberen te ontkennen dat híj het was die in de auto zat… maar op het aanraakscherm zijn vast sporen te vinden die dat tegenspreken.