Eind 2006 was ik in Shanghai, de snelst groeiende metropool van China. Daar maakte ik deze foto van de Jin Mao-toren. Dat was destijds het hoogste gebouw van China en de op vijf na hoogste ter wereld (421m). Momenteel staat er alweer een gebouw naast dat nog hoger is (Shanghai World Financial Center, 474m), waarvan de aanbouw op de foto te zien is.  En ook die wordt binnenkort weer ingehaald door een nieuwe buurman die boven de 500m zal uitsteken. De foto is gemaakt vanuit een ander toeristisch hoogtepunt; de Oriental Pearl Tower (468m). Dit is een tv toren, inclusief ronddraaiend restaurant op 263m. Deze foto is gemaakt vanuit het bovenste observatie dek (342m). De toren staat weliswaar saai in het midden, maar op die manier kon ook een groot deel van de straten van de moderne wijk Pudong in de compositie worden opgenomen (ik heb ook verticale foto’s, maar die waren minder interessant). Bij het maken van de foto waren er twee problemen: er mocht destijds geen statief mee naar binnen en er van sprake van zeer hinderlijke reflecties in de ramen. Gelukkig had ik voor dat laatste een universele rubberen zonnekap meegenomen. Deze kun je tegen het raam aanzetten, zodat hij al het omgevinglicht afsluit. Een onmisbaar hulpstuk. Het gebrek aan een statief moest worden opgevangen door een hoge ISO waarde (1600) en stabilisatie in de lens. Het buitenlicht was ook niet ideaal: er was sprake van laaghangende bewolking (te zien aan de punt van de toren), waardoor een zeer flets en grijzig beeld ontstond. En er waren zeer lichte en zeer donkere delen te zien, wat altijd lastig is voor een camera om vast te leggen.  Ik wilde daarom meerdere opnamen maken met behulp van bracketing (meerdere belichtingen), maar vanwege het gebrek aan een statief was dat niet optimaal mogelijk. Deze opname is dan ook tot stand gekomen door HDR-bewerking van één RAW-bestand. De grijze zweem verdween en het contrast nam sterk toe, zonder dat dit ten koste ging van details in schaduwen of hooglichten.

Afgelopen dinsdag zat ik in de live uitzending (16:00) bij Vara’s Vraag en Beantwoord, van het themakanaal Consumenten24 (voorheen Consumenten TV). We bespraken in 15 minuten tijd de laatste cameratrends, zoals compacts met 12x optische zoom, ingebouwde gps-systemen, waterdichte camera’s, HD Video en de ‘spiegelrelfexcamera’ zonder spiegel (Olympus Pen en Panasonic GH1). De opname is hier terug te kijken. Half augustus volgt een tweede, langere, uitzending over een ander onderwerp.

De bovenstaande foto is afgelopen zondag genomen (155mm, 1/1000 sec, F3.2, ISO 500). Het betreft Troy Bayliss (nummer 21) die als winnaar over de Finish rijdt. De Australiër komt uit voor het Ducati team en won die dag beide races. Ik was op het TT circuit in Assen voor een afspraak met Xerox, om wat bij te praten. Motorsport is niet echt mijn ding, maar ik moet zeggen dat ik het toch wel spannend vond. De foto is gemaakt vanaf de hoofdtribune. Vorig jaar was ik ook op het circuit van Monza, Ducati’s thuisbasis. Er was geen wedstrijd, maar men was aan het oefenen. In een vrij uurtje zag ik kans om langs de baan te gaan staan en heb nog een aantal klassieke racefoto’s kunnen maken (waarvan er één in m’n laatste boek staat).

De meeste digitale spiegelreflexen (en alle compactcamera’s) bieden tegenwoordig een Auto-ISO stand. Hoewel het beter is om alle instellingen in eigen hand te houden, worden de mogelijkheden voor gevorderd gebruik vaak onderschat. Auto-ISO is niet alleen handig voor beginners.

In de automatische stand van je camera zal de lichtgevoeligheid van de sensor (ISO) automatisch door de camera worden bepaald, net zoals de sluitertijd en het diafragma. Is er genoeg licht, dan zal de camera een lage lichtgevoeligheid kiezen, zoals ISO 100 of 200 en bij weinig licht zal dat opgeschroefd worden naar ISO 400 en hoger. Vooral wanneer de flits uitstaat, zal de lichtgevoeligheid flink opgevoerd worden om het beperkte licht te compenseren.

Ruis
Met een hoge lichtgevoeligheid kun je zonder probleem uit de hand blijven fotograferen. Maar vanaf ISO 800 en hoger krijg je wel te maken met een vervelen neveneffect: ruis. Voor hogere ISO’s wordt de gevoeligheid van de sensor versterkt, zodat hij bij weinig licht toch nog details kan registeren. Door de signaalversterking ontstaat ruis, zowel in de vorm van grovere details als gekleurde pixels die willekeurig op de foto opduiken. Deze afwijkende pixels vallen het meeste op met een donkere achtergrond. Soms zijn ook strepen te zien (dat wordt ‘banding’ genoemd).

Een uitsnede van een identieke foto met twee verschillende lichtgevoeligheden; boven ISO 100, onder ISO 1600. Te hoge ISO-standen leiden tot ruis, verlies van detail en banding (zie de streepvorming in de zwarte achtergrond).

ISO niet hoger dan noodzakelijk
Het is dus zaak om ruis zoveel mogelijk te beperken. Dit kun je doen continu mee te denken met de camera. Wil je in het donker fotograferen, gebruik dan eventueel een statief zodat je lagere ISO-waarden kunt gebruiken. Is het fotografen met hoge ISO’s noodzakelijk, let er dan op dat de camera dit op een acceptabel niveau doet. De ene camera produceert al storende ruis op ISO 400, terwijl de andere probleemloos op ISO 1600 gebruikt kan worden (dat verschilt sterk per merk en type). Controleer welke stand voor jou nog acceptabel is en zorg ervoor dat de lichtgevoeligheid hier niet bovenuit komt (stel de ISO-waarde eventueel handmatig in). Als je handmatig werkt, vergeet dan niet om de ISO-waarde terug te zetten (niets is erger dan in de volle zon te fotograferen met ISO 1600).

Auto-ISO
Gevorderde fotograferen houden het liefst alles in de hand, dus ook de ISO-waarde. Maar toch kan Auto-ISO erg handig zijn in bepaalde situaties. Bijvoorbeeld wanneer je fotografeert in een omgeving met grote contrast- en lichtverschillen. Denk bijvoorbeeld aan een voetbalwedstrijd, waarbij een deel van het veld in de felle zon staat en een ander deel in de schaduw. Beide delen vragen eigenlijk om afzonderlijke instellingen, maar dat is lastig tenzij je met twee camera’s werkt. Auto ISO kan hierop inspelen, zodat de waarden voor de sluitertijd en het diafragma nagenoeg gelijk kunnen blijven. Soms kun je zelfs instellen wanneer de camera Auto-ISO mag gebruiken, bijvoorbeeld alleen wanneer de sluitertijden onder de 1/100e seconde dreigen te geraken (en soms kun je ook een maximale ISO-waarde). Auto-ISO is dus niet alleen iets voor consumentencamera’s, ook professionele modellen als de Nikon D3 en de Canon 1D Mark III beschikken hierover. De stand is erg handig, maar let er op dat de lichtgevoeligheid niet hoger wordt dan noodzakelijk.

Deze foto kon uit de hand gemaakt worden gemaakt dankzij ISO 1600. Ruis is minimaal aanwezig.

Vandaag was er een demonstratie (en testmogelijkheid) van de Casio EX-F1 camera. Op het eerste gezicht lijkt hij op een standaard ‘ bridge’-camera (=compactcamera met vaste lens en groot zoombereik). Hij heeft een 12x optische zoomlens, 6 megapixels, een 2,8 inch lcd-scherm en een flitsvoet. Maar wat hem uniek maakt is de mogelijkheid om 60 foto’s in een seconde te schieten. Ja, zestig foto’s! Ook kan hij 60 beelden per seconde in 1080i hdtv-formaat vastleggen. Op lagere resoluties haalt hij 300 bps (VGA), wat oploopt tot eindelijk maximaal 1200 bps in een lage resolutie. Dergelijke apparatuur bestond al in het professionele videosegment, maar was vooralsnog onbetaalbaar. Slowmotion-video in deze vorm levert surrealistische beelden op, waarbij het knappen van een ballon of het openen van een champagnefles tot op de milliseconde kan worden bekeken. En 60 beelden – op volle resolutie – in een seconde vastleggen, daar droomt iedere spiegelreflex van… Maar hoe doet hij het in de praktijk?

De claims worden in de praktijk waargemaakt. Maar de kanttekening is dat het letterlijk om zestig foto’s in een seconde gaat; daarna zit de buffer vol. Dat heeft als consequentie dat het actiemoment niet meer dan een seconde mag duren en dat flink wat oefening vereist is om op het juiste moment af te drukken. Pluspuntje is dat de camera al beelden buffert op het moment dat je een vinger op de knop legt, waardoor ook foto’s voor het moment dat je afdrukt, meegenomen worden. In de praktijk was het te doen, maar zelfs voor een doorgewinterde fotograaf is het even wennen. De resultaten zijn indrukwekkend. De videomodus is trouwens niet in tijd beperkt.

Voor  € 869 is hij vanaf aanstaande zaterdag te koop. Dat is duur voor een bridgecamera, maar niet voor een camera die 300 beelden per seconde kan filmen. Toch is het de vraag hoe erg het storm zal lopen. De camera is interessant voor een bepaalde groep filmers en fotograferen en kan daarnaast zakelijk ook interessant zijn (bijvoorbeeld voor onderzoek). Casio is moedig door iets anders te doen dan de concurrentie. Door – naar eigen zeggen – een nieuw segment te creëren. Of er genoeg vraag naar is, zal de tijd leren…

Vandaag was ik, tussen vier interviews door, weer eens te gast bij de VARA. Het digitale themakanaal ‘Consumenten TV’ timmert via de kabel en het internet al een tijdje goed aan de weg. Ik ben al diverse malen aangeschoven bij ‘Vraag & Beantwoord’ en ditmaal ging het over de laatste snufjes op cameragebied. Zo hadden we het over gezichtsherkenning, ‘smile’-detectie, rode (en groene!) ogen-reductie, stofreductie en beeldstabilisatie. Daarnaast hebben we live in de uitzending nog een waterbestendige camera in een kom met water gegooid en er vervolgens mee gefotografeerd. En er waren diverse vragen van lezers, zowel per e-mail als via de telefoon.

Helaas liep één onderdeel de mist in toen ik voor een live demonstratie van live-view het kabeltje van het plasmascherm (dat tijdens de uitzending gebruikt wordt om beelden te tonen) los te koppelen en te verbinden met mijn camera. Op één of andere manier kwam er geen verbinding tot stand en moest de demonstratie uitblijven (gelukkig had ik wel voorbeeldfoto’s bij de hand, maar dat is toch minder duidelijk dan een demonstratie).

Voor een tweetal onderwerpen was helaas geen tijd meer. Ik had het nog willen hebben over de Casio Pro F1 (die 60 foto in één seconde kan maken, en zelfs 300 tot 1200 bps slowmotion video). En daarnaast over een experimentele camera van Adobe, waarmee achteraf op een ander punt scherpgesteld kan worden (op basis van 19 verschillende lensjes met een ander scherptepunt). Wellicht de volgende keer. De uitzending is hier te bekijken.

Nadat het oorspronkelijke boek ‘Fotograferen met een digitale spiegelreflexcamera’ in april 2006 uitkwam en vervolgens nog twee maal herdrukt is, werd het tijd voor een nieuwe editie (m’n zesde boek alweer). Dat betekende tekst schrappen, onderwerpen actualiseren, meer diepgang toevoegen en veel nieuwe, betere fotovoorbeelden. Het boek is daardoor gegroeid van 218 naar 240 pagina’s full-colour. Ook recente veranderingen in het cameralandschap, zoals Nikon D3 fullframe-sensor en technologie als live-view is er in opgenomen. Nu maar hopen dat er snel weer een nieuwe druk komt, want ik heb nog wel een paar kleine foutjes ontdekt…

Klik op het type voor meer informatie (van de fabrikant).

Nikon 18-55 f3.5-5.6 VR

De kitlens, alleen dan met beeldstabilisatie (VR). Dit, in navolging van Canon die recentelijk ook beide kitlenzen (18-55 en 55-200) van IS heeft voorzien. Beide merken bieden hiemee een volwaardig alternatief voor camera’s met ingebouwde stabilisator (Sony, Pentax, Olympus), zij het ietsje duurder (€ 239).

Tokina 11-16 f2.8

Een supergroothoek met een vast diafragma van f2.8. Deze Tokina is daarmee uniek in zijn klasse; voor APS-C camera’s bestaat er geen lichtsterker alternatief (de Tokina 12-24 f4 en Canon 10-22 f3.5-4.5 komen het dichtst in de buurt).

Tokina 35mm f2.8 macro

Ook, leuk. Een heuse 1:1 macro met lichtsterkte f2.8. Het is een DX-lens (dus voor APS-C camera’s), die ongeveer overeenkomt met een 50mm macrolens op een fullframe camera.

Sigma 4,5mm f2.8 fisheye

Het equivalent van de beroemde Sigma 8mm f3.5voor fullframe-camera’s. Met 4,5mm gaat deze lens effectief zelfs nog iets verder (6,8mm op een Nikon D80 bijvoorbeeld) en hij is nog lichtsterker ook. De lens biedt een circulair beeld, wat betekent dat een rondje wordt weergegeven met een beeldhoek van 180 graden (met zwarte hoeken dus).

Sigma 10mm f2.8 fisheye

Wie geen zwarte hoeken wil, kan uitkijken naar de Sigma 10m f2.8. Dit is de APS-C versie van de Sigma 15mm f2.8. Ook deze lens biedt een diagonale beeldhoek van 180 graden (met een 1,5x vergrotingsfactor).

Canon 200mm f2 L IS

De langverwacht opvolger van de 200mm f1.8 , die tweedehands nog duurder was dan nieuw (aangezien hij niet meer gemaakt werd). Een halve stop minder lichtsterk, maar wel met beeldstabilisatie (4 stops). De lens is al wel aangekondigd, maar wordt nog niet geproduceerd.

Canon 800mm f5.6 L IS

Voor wie de 600mm f4 IS nog niet genoeg is: de 800mm f5.6 IS gaat nog verder. Met 1,4x coverter wordt dat 1140mm f8 (mèt AF). Dit is dus Canon nieuwste topmodel. Ook dit model is nog niet beschikbaar.